Đồng USD tăng giá ngắn hạn sau leo thang Mỹ–Israel–Iran: Trú ẩn an toàn hay phản ứng nhất thời?Đồng USD đang đứng trước cơ hội phục hồi trong ngắn hạn khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang sau các cuộc tấn công mới nhất của Mỹ và Israel nhằm vào Iran. Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo rằng phản ứng của thị trường ngoại hối có thể không đồng đều và đà tăng của đồng bạc xanh chưa chắc đã bền vững.
Trong bối cảnh giá dầu tăng mạnh và tâm lý né tránh rủi ro lan rộng, câu hỏi đặt ra là: liệu đồng USD có thực sự lấy lại vai trò “trú ẩn an toàn” truyền thống, hay thị trường sẽ lặp lại kịch bản biến động ngắn ngủi như năm 2025?
Theo ông Themistoklis Fiotakis, Trưởng bộ phận Nghiên cứu tỷ giá hối đoái tại Barclays, sự leo thang căng thẳng cuối tuần qua có thể củng cố động lực tăng giá gần đây của đồng USD.
Ông cho biết:
“Sự leo thang ở Iran làm gia tăng đà tăng của đồng đô la thông qua giá năng lượng cao hơn – khoảng 0,5–1% cho mỗi 10% tăng giá dầu – và tâm lý né tránh rủi ro gia tăng.”
Có hai kênh chính khiến USD được hưởng lợi:
Giá dầu tăng:
Khi giá dầu leo thang do lo ngại gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông, lạm phát toàn cầu có nguy cơ quay trở lại. Điều này có thể buộc Cục Dự trữ Liên bang (Fed) duy trì lãi suất cao lâu hơn, qua đó hỗ trợ đồng USD.
Tâm lý risk-off:
Trong môi trường bất ổn địa chính trị, nhà đầu tư thường rút vốn khỏi các tài sản rủi ro như cổ phiếu và tiền tệ thị trường mới nổi, chuyển sang các tài sản an toàn như USD và trái phiếu kho bạc Mỹ.
Washington và Tel Aviv đã tiến hành một loạt cuộc tấn công quy mô lớn hơn các chiến dịch trước đó, với lãnh đạo cấp cao Iran được cho là chịu tổn thất đáng kể, bao gồm cả Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei.
Tổng thống Donald Trump trong một thông điệp video đã phác thảo các mục tiêu chiến tranh toàn diện, báo hiệu chiến dịch có thể kéo dài nhiều ngày hoặc nhiều tuần.
Kịch bản này làm gia tăng rủi ro xung đột lan rộng tại Trung Đông – khu vực có vai trò trọng yếu trong chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Trong trường hợp giá dầu tiếp tục tăng, tác động lan tỏa đến lạm phát và chính sách tiền tệ có thể càng củng cố sức mạnh ngắn hạn của USD.
Chiến lược gia David May của HSBC nhận định đồng bạc xanh nhiều khả năng sẽ được hưởng lợi trong giai đoạn đầu của cú sốc địa chính trị.
“Đồng USD có khả năng có lợi thế trong ngắn hạn,” ông May cho biết.
Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng phản ứng lần này có thể khác so với cuộc xung đột Iran vào tháng 6/2025.
Trong cuộc xung đột trước đó, USD ban đầu tăng mạnh nhờ nhu cầu trú ẩn an toàn. Tuy nhiên, đà tăng nhanh chóng suy yếu khi sự không chắc chắn về chính sách trong nước Mỹ – đặc biệt liên quan đến thương mại và tài khóa – bắt đầu chi phối tâm lý thị trường.
Ông May nhận xét:
“Sức mạnh phản xạ tức thời của đồng USD khi đó chứng tỏ là rất ngắn ngủi, vì sự không chắc chắn về chính sách Mỹ đã làm suy yếu đồng tiền.”
Sự kiện năm 2025 từng làm dấy lên tranh luận rằng đồng USD có thể đang mất dần vị thế trú ẩn truyền thống. Tuy nhiên, theo HSBC, đây không phải dấu hiệu của sự suy giảm mang tính cấu trúc.
Theo quan điểm của HSBC, cú giảm sức mạnh năm 2025 không phản ánh sự thay đổi dài hạn trong vai trò của USD.
“Theo quan điểm của chúng tôi, đây không phải là trường hợp như vậy,” ông May khẳng định.
Lịch sử cho thấy trong các cú sốc địa chính trị lớn – từ khủng hoảng tài chính đến xung đột quân sự – đồng USD thường được hưởng lợi nhờ:
Quy mô và độ sâu của thị trường tài chính Mỹ
Vị thế đồng tiền dự trữ toàn cầu
Thanh khoản vượt trội so với các đồng tiền khác
Tuy nhiên, trong môi trường hiện nay, các yếu tố vĩ mô trong nước có thể làm phức tạp bức tranh.
HSBC cảnh báo rằng tính bền vững của bất kỳ đà tăng nào của USD sẽ phụ thuộc vào bối cảnh kinh tế rộng hơn.
Diễn biến lạm phát tại Mỹ
Quan điểm chính sách của Fed
Ổn định tài khóa và thương mại
Mức độ lan rộng của xung đột Trung Đông
Nếu giá dầu tăng mạnh khiến lạm phát quay đầu, Fed có thể duy trì lập trường cứng rắn, qua đó hỗ trợ USD. Ngược lại, nếu bất ổn chính sách nội địa tái diễn, đồng tiền này có thể suy yếu bất chấp rủi ro địa chính trị.
Một điểm đáng chú ý là các cú sốc địa chính trị không phải lúc nào cũng tạo ra phản ứng nhất quán trên thị trường tiền tệ.
Ông May nhấn mạnh:
“Các sự kiện địa chính trị có thể đưa ra các tín hiệu khó hiểu đối với các đồng tiền, không chỉ riêng đối với đồng USD.”
Ví dụ:
Đồng yen Nhật và franc Thụy Sĩ cũng có thể hưởng lợi như tài sản trú ẩn
Các đồng tiền gắn với hàng hóa như CAD có thể tăng nếu giá dầu leo thang
Đồng euro có thể biến động tùy thuộc vào mức độ ảnh hưởng đến kinh tế khu vực
Do đó, diễn biến của USD sẽ không chỉ phụ thuộc vào yếu tố an toàn, mà còn vào tương quan tăng trưởng và lãi suất giữa các nền kinh tế lớn.
Trong ngắn hạn, đồng USD nhiều khả năng được hỗ trợ bởi sự kết hợp giữa giá dầu tăng và tâm lý né tránh rủi ro. Tuy nhiên, bài học từ năm 2025 cho thấy đà tăng có thể nhanh chóng suy yếu nếu các yếu tố nội tại của Mỹ trở thành lực cản.
Giới đầu tư ngoại hối vì vậy sẽ cần theo dõi sát:
Diễn biến quân sự tại Trung Đông
Biến động giá năng lượng
Thông điệp từ Fed
Mức độ ổn định chính sách trong nước Mỹ
Trong môi trường biến động cao hiện nay, đồng USD có thể tiếp tục là tâm điểm của dòng vốn toàn cầu – nhưng con đường phía trước khó có thể bằng phẳng.