FedEx khởi kiện đòi hoàn thuế theo IEEPA, mở ra nguy cơ bồi hoàn hàng tỷ USDTập đoàn logistics toàn cầu FedEx đã thực hiện một bước đi pháp lý quan trọng có thể làm thay đổi cục diện tranh chấp thương mại tại Mỹ. Ngày 23/2, doanh nghiệp này nộp đơn lên Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ yêu cầu hoàn trả các khoản thuế nhập khẩu đã nộp theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA).
Động thái diễn ra ngay sau phán quyết mang tính bước ngoặt của Tòa án Tối cao Mỹ, trong đó một số mức thuế được áp đặt dưới thời cựu Tổng thống Donald Trump bị bác bỏ. Giới chuyên gia pháp lý nhận định vụ kiện này có thể mở đường cho làn sóng yêu cầu hoàn thuế với giá trị lên tới hàng tỷ USD.
Trong hồ sơ pháp lý, FedEx đề nghị các cơ quan chức năng hoàn lại toàn bộ số tiền thuế nhập khẩu đã thu theo IEEPA. Công ty không công bố con số cụ thể, song với quy mô hoạt động toàn cầu của FedEx, khoản tiền có thể rất đáng kể.
Với tư cách là đơn vị nhập khẩu chính thức (importer of record), FedEx và bộ phận logistics của mình trực tiếp chịu trách nhiệm nộp các khoản thuế này. Việc khởi kiện cho thấy doanh nghiệp đang thách thức cơ sở pháp lý của việc thu thuế sau khi Tòa án Tối cao đưa ra phán quyết.
Đơn kiện nêu tên Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP), Ủy viên CBP Rodney Scott và chính phủ Mỹ là các bên liên quan. Tính đến thời điểm hiện tại, CBP và Nhà Trắng vẫn chưa có phản hồi chính thức.
Phán quyết của Tòa án Tối cao đã đặt dấu hỏi về tính hợp pháp của các mức thuế được áp dụng theo IEEPA. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là tòa không đưa ra hướng dẫn cụ thể về quy trình hoàn trả thuế.
Trách nhiệm này hiện thuộc về Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ, đồng nghĩa với việc quy trình hoàn tiền có thể kéo dài và phức tạp. Nếu nhiều doanh nghiệp cùng nộp đơn kiện, hệ thống tư pháp có thể phải xử lý khối lượng hồ sơ khổng lồ.
Giới chuyên gia cảnh báo rằng việc thiếu một khuôn khổ thống nhất sẽ khiến quá trình bồi hoàn trở nên tốn thời gian và tiềm ẩn nhiều tranh chấp pháp lý.
FedEx được đại diện bởi Crowell & Moring, hãng luật đang hỗ trợ nhiều doanh nghiệp lớn khác trong các vụ kiện tương tự, bao gồm Costco, Revlon và EssilorLuxottica.
Sự tham gia của nhiều tập đoàn lớn cho thấy đây có thể là khởi đầu của một làn sóng kiện tụng quy mô lớn. Các doanh nghiệp có đủ hồ sơ chứng minh việc đã nộp thuế và chịu thiệt hại tài chính sẽ có lợi thế rõ rệt trong việc đòi hoàn tiền.
Nếu các yêu cầu được chấp thuận trên diện rộng, ngân sách liên bang Mỹ có thể phải đối mặt với nghĩa vụ bồi hoàn lên tới hàng tỷ USD.
Theo luật sư Ron Ciotti tại Hinckley Allen, các nhà nhập khẩu, phân phối và nhà cung cấp là những đối tượng có khả năng đòi lại thuế thành công cao nhất. Lý do là họ sở hữu đầy đủ hồ sơ hải quan và chứng từ liên quan đến từng khoản thuế đã nộp.
Ngoài ra, các doanh nghiệp có hợp đồng quy định rõ việc điều chỉnh giá theo biến động thuế cũng có cơ sở pháp lý vững chắc hơn. Những điều khoản này giúp xác định rõ chi phí thuế được doanh nghiệp hấp thụ hay đã chuyển sang khách hàng.
Ngược lại, việc hoàn tiền trực tiếp cho người tiêu dùng lại là câu chuyện phức tạp hơn nhiều.
Sau phán quyết của Tòa án Tối cao, Thống đốc bang California Gavin Newsom đã kêu gọi chính phủ liên bang hoàn trả chi phí thuế cho người dân.
Tuy nhiên, các chuyên gia pháp lý cho rằng khả năng hoàn tiền trực tiếp cho người tiêu dùng là rất thấp. Thách thức lớn nhất nằm ở việc xác định liệu chi phí thuế đã được chuyển hoàn toàn vào giá bán lẻ hay chưa.
Bên cạnh đó, người tiêu dùng thường không có đủ chứng từ hải quan và bằng chứng pháp lý cần thiết để chứng minh quyền lợi. Do đó, phần lớn các yêu cầu hoàn thuế thành công nhiều khả năng sẽ đến từ phía doanh nghiệp nhập khẩu thay vì người mua cuối cùng.
Vụ kiện của FedEx diễn ra trong bối cảnh tranh luận về quyền hạn hành pháp trong chính sách thương mại ngày càng gia tăng. Nếu tòa án ra phán quyết có lợi cho các doanh nghiệp, tác động tài khóa đối với chính phủ Mỹ có thể rất đáng kể.
Không chỉ dừng lại ở vấn đề tài chính, vụ việc còn có thể ảnh hưởng đến cách các chính quyền tương lai sử dụng quyền hạn khẩn cấp để áp thuế. Các biện pháp thương mại sau này có thể phải đối mặt với sự giám sát pháp lý chặt chẽ hơn.
Trên thị trường, những doanh nghiệp từng chịu ảnh hưởng lớn từ thuế nhập khẩu có thể được định giá lại nếu triển vọng hoàn thuế trở nên rõ ràng hơn. Nhà đầu tư vì vậy sẽ theo sát các diễn biến pháp lý trong thời gian tới.
Dù phán quyết của Tòa án Tối cao đã tạo tiền đề quan trọng, con đường dẫn đến hoàn tiền thực tế vẫn còn nhiều bước phức tạp.
Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ cần thiết lập quy trình, tiêu chuẩn chứng minh và mốc thời gian xử lý hồ sơ. Với quy mô tiềm năng của các yêu cầu bồi hoàn, quá trình này có thể kéo dài nhiều năm.
Những vụ kiện đầu tiên như của FedEx nhiều khả năng sẽ tạo tiền lệ pháp lý cho các trường hợp tiếp theo. Nếu có kháng cáo, tiến trình còn có thể bị kéo dài hơn nữa.
Việc FedEx khởi kiện đòi hoàn thuế theo IEEPA đánh dấu một bước ngoặt trong cuộc tranh chấp pháp lý liên quan đến chính sách thương mại Mỹ. Bằng cách đưa vụ việc lên Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ, tập đoàn logistics này đang mở ra tiền lệ có thể dẫn đến làn sóng yêu cầu bồi hoàn quy mô lớn.
Kết quả cuối cùng sẽ phụ thuộc vào cách tòa án diễn giải phán quyết của Tòa án Tối cao và thiết lập cơ chế hoàn tiền. Trong khi doanh nghiệp nhập khẩu có lợi thế pháp lý rõ ràng, người tiêu dùng có thể gặp nhiều rào cản.
Dù vậy, vụ kiện này không chỉ liên quan đến tiền bạc mà còn định hình lại ranh giới quyền lực trong chính sách thương mại Mỹ – yếu tố có ảnh hưởng lâu dài đến thương mại toàn cầu và môi trường kinh doanh quốc tế.