Giá dầu trở thành tâm điểm của thị trường toàn cầuThị trường tài chính toàn cầu đang bước vào một giai đoạn nhạy cảm khi giá dầu nổi lên như yếu tố chi phối chính, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, đặc biệt liên quan đến Iran, tiếp tục leo thang.
Theo ông Christian Mueller-Glissmann, chiến lược gia tại Goldman Sachs, dầu thô hiện đóng vai trò như một “tài sản dẫn dắt”, ảnh hưởng đến hầu hết các lớp tài sản từ cổ phiếu, trái phiếu cho đến tiền tệ. Phát biểu trên Bloomberg TV, ông nhấn mạnh rằng mối tương quan giữa dầu mỏ và các thị trường tài chính đang trở nên rõ rệt hơn bao giờ hết, khi nhà đầu tư chờ đợi sự ổn định sau những biến động mạnh gần đây.
Ông mô tả giai đoạn hiện tại là thời điểm “tốc độ cao” của xung đột, nơi rủi ro gia tăng nhanh chóng. Tuy nhiên, thị trường vẫn nhìn nhận cú sốc này chủ yếu dưới góc độ lạm phát, thay vì một yếu tố phá hủy tăng trưởng kinh tế.
Trong một động thái đáng chú ý, Goldman Sachs đã nâng dự báo giá dầu lần thứ hai chỉ trong vòng chưa đầy hai tuần, phản ánh mức độ lo ngại ngày càng gia tăng về nguồn cung toàn cầu.
Ông Daan Struyven, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu dầu mỏ của ngân hàng, cho biết giả định mới của Goldman Sachs dựa trên kịch bản gián đoạn kéo dài tại eo biển Hormuz – một trong những tuyến vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới.
Cụ thể, ngân hàng dự báo lưu lượng vận chuyển qua eo biển này có thể giảm xuống chỉ còn khoảng 5% so với mức bình thường trong vòng sáu tuần, trước khi phục hồi dần trong tháng tiếp theo. Kịch bản này được đánh giá sẽ tạo ra cú sốc nguồn cung đáng kể, khiến thị trường dầu rơi vào trạng thái thắt chặt.
Trong bối cảnh bất ổn hiện tại, Goldman Sachs cho rằng giá dầu sẽ tiếp tục xu hướng tăng trong ngắn hạn. Một yếu tố quan trọng là “phí rủi ro” – mức bù đắp mà thị trường yêu cầu để đối phó với nguy cơ gián đoạn nguồn cung.
Ngân hàng này hiện dự báo giá dầu Brent (XBR/USD) sẽ đạt trung bình khoảng 110 USD/thùng trong giai đoạn tháng 3–4, tăng đáng kể so với mức dự báo trước đó là 98 USD. So với mặt bằng giá năm 2025, đây là mức tăng đáng kể, phản ánh áp lực ngày càng lớn từ yếu tố địa chính trị.
Không chỉ dừng lại ở ngắn hạn, Goldman Sachs cũng điều chỉnh tăng dự báo dài hạn. Cụ thể:
Các dự báo này dựa trên giả định tồn kho dầu toàn cầu suy giảm sâu hơn và công suất dự phòng được đánh giá lại ở mức thấp hơn trước đây.
Sự leo thang của giá dầu đang đặt các ngân hàng trung ương vào một tình thế đầy thách thức. Theo ông Mueller-Glissmann, dù tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế chưa thực sự rõ rệt, nhưng cán cân này có thể thay đổi trong thời gian tới.
Ông dự báo rằng:
Đây chính là kịch bản khiến các nhà hoạch định chính sách rơi vào thế khó, khi phải lựa chọn giữa việc kiểm soát lạm phát hay hỗ trợ tăng trưởng.
Đáng chú ý, các ngân hàng trung ương hiện đang phản ứng nhanh hơn so với giai đoạn năm 2022 – thời điểm bị đánh giá là phản ứng chậm trước cú sốc năng lượng. Tuy nhiên, tốc độ phản ứng nhanh hơn không đồng nghĩa với việc bài toán trở nên dễ giải hơn.
Một điểm đáng chú ý khác là vai trò của đồng USD trong giai đoạn hiện tại có phần kém rõ ràng hơn so với các cuộc khủng hoảng trước.
Dù đồng bạc xanh đã tăng giá gần đây, Goldman Sachs vẫn giữ quan điểm rằng xu hướng dài hạn của USD có thể suy yếu dần. Thay vào đó, các đồng tiền trú ẩn như franc Thụy Sĩ và yên Nhật được đánh giá hấp dẫn hơn trong bối cảnh bất ổn.
Điều này phản ánh sự thay đổi trong hành vi của nhà đầu tư, khi họ tìm kiếm các kênh bảo toàn giá trị đa dạng hơn thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào USD như trước.
Trái ngược với kỳ vọng thông thường trong thời kỳ bất ổn, giá vàng gần đây lại chịu áp lực giảm. Theo phân tích của Goldman Sachs, nguyên nhân chính nằm ở sự thay đổi vai trò của vàng trong danh mục đầu tư.
Cụ thể, khi đồng USD tăng giá, nhu cầu nắm giữ vàng như một công cụ phòng ngừa rủi ro tiền tệ giảm xuống. Điều này làm suy yếu vai trò truyền thống của vàng như một tài sản trú ẩn an toàn.
Bên cạnh đó, yếu tố vị thế thị trường cũng đóng vai trò quan trọng. Vàng đã bước vào năm với mức nắm giữ cao, được thúc đẩy bởi:
Khi biến động gia tăng, một phần các vị thế này đã bị giải chấp, thậm chí một số nhà đầu tư bán vàng để tăng thanh khoản trong giai đoạn thị trường căng thẳng.
Ngoài ra, các công cụ phái sinh như quyền chọn cũng góp phần khuếch đại đà giảm, khiến biến động giá trở nên mạnh hơn và mang tính cơ học.
Dù chịu áp lực trong ngắn hạn, Goldman Sachs cho rằng xu hướng giảm của vàng không đồng nghĩa với việc thay đổi luận điểm dài hạn.
Theo ông Mueller-Glissmann, đợt điều chỉnh này có thể mở ra cơ hội cho các nhà đầu tư dài hạn, đặc biệt trong bối cảnh rủi ro địa chính trị vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Vàng, với vai trò là tài sản lưu trữ giá trị, vẫn có thể hưởng lợi nếu:
Diễn biến hiện tại cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang bước vào một chu kỳ nhạy cảm, nơi giá dầu đóng vai trò trung tâm trong việc định hình xu hướng.
Từ giá năng lượng, lạm phát, chính sách tiền tệ cho đến dòng vốn đầu tư – tất cả đều đang chịu ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp từ biến động của dầu mỏ.
Trong bối cảnh đó, nhà đầu tư sẽ cần theo dõi sát:
Bởi chỉ cần một thay đổi nhỏ trong các yếu tố này, thị trường toàn cầu có thể nhanh chóng chuyển sang một trạng thái hoàn toàn khác.