.png){kind=logo}
Tiếng Việt
English
Giá dầu thế giới tiếp tục leo dốc trong phiên giao dịch châu Á sáng thứ Tư, nối dài đà tăng ấn tượng sau hai phiên bứt phá liên tiếp. Động lực chính đến từ những diễn biến quân sự căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran – yếu tố đang làm dấy lên lo ngại sâu sắc về nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu thô toàn cầu.
Tính đến 10h25 (giờ Việt Nam), hợp đồng tương lai dầu Brent giao tháng 5 tăng 1% lên 82,21 USD/thùng, trong khi hợp đồng tương lai dầu WTI tăng 0,7% lên 75,07 USD/thùng. Trước đó, cả hai chuẩn giá này đều khép lại phiên thứ Ba với mức tăng gần 5%. Đáng chú ý, dầu Brent có thời điểm vượt mốc 85 USD/thùng – mức cao nhất kể từ tháng 7/2024.
Diễn biến này cho thấy thị trường đang nhanh chóng “định giá lại” rủi ro địa chính trị tại Trung Đông, đặc biệt khi các tuyến vận chuyển huyết mạch bị đặt trong trạng thái báo động.
Cuộc khủng hoảng hiện tại bùng phát cuối tuần qua sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công phối hợp nhằm vào các mục tiêu quân sự của Iran. Tình hình càng trở nên nghiêm trọng khi các đòn tấn công bổ sung tiếp tục diễn ra vào thứ Ba, khiến căng thẳng khu vực lan rộng.
Iran nhanh chóng đáp trả bằng cách gia tăng hiện diện quân sự tại Vùng Vịnh, đồng thời đưa ra cảnh báo cứng rắn với các hãng vận tải biển quốc tế. Trọng tâm của mọi lo ngại hiện nay chính là Eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô giao dịch toàn cầu.
Tehran tuyên bố sẽ nhắm mục tiêu vào bất kỳ tàu chở dầu nào đi qua khu vực này. Đây là tín hiệu khiến thị trường năng lượng toàn cầu chao đảo, bởi Hormuz là cửa ngõ xuất khẩu của các nhà sản xuất lớn như Saudi Arabia, Iraq và United Arab Emirates.
Chỉ cần một sự cố nhỏ tại Hormuz, dòng chảy dầu thô toàn cầu có thể bị bóp nghẹt, kéo theo cú sốc giá lan rộng khắp các thị trường tài chính.
Không chỉ dừng lại ở những tuyên bố, các tín hiệu gián đoạn nguồn cung đã bắt đầu xuất hiện. Theo ghi nhận từ các nhà phân tích của ING, Iraq đã bắt đầu thu hẹp hoạt động sản xuất tại các mỏ dầu chiến lược.
Cụ thể, mỏ Rumaila – mỏ dầu lớn nhất Iraq – cùng với West Qurna 2 đã tạm ngừng tổng cộng khoảng 1,2 triệu thùng/ngày. Trong đó, Rumaila oil field được xem là trụ cột xuất khẩu của Baghdad, còn West Qurna 2 là một trong những dự án có sản lượng cao nhất khu vực.
Nếu việc đóng cửa kéo dài, thị trường sẽ phải đối mặt với một cú sốc nguồn cung thực sự, thay vì chỉ là rủi ro mang tính đầu cơ như hiện tại.
Các chuyên gia ING nhận định: “Sự gián đoạn dòng chảy dầu qua eo biển đang bắt đầu tác động đến khu vực thượng nguồn”. Đây là dấu hiệu cho thấy cuộc khủng hoảng đã chuyển từ rủi ro tiềm tàng sang ảnh hưởng thực tế.
Dù vậy, giá dầu đã thu hẹp một phần mức tăng trong phiên trước đó sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Hải quân Mỹ sẽ hộ tống tàu thương mại nếu cần thiết để đảm bảo lưu thông an toàn qua Hormuz.
Cam kết này được đưa ra trong bối cảnh nhiều công ty bảo hiểm quốc tế bắt đầu hủy bảo hiểm rủi ro chiến tranh đối với tàu vận tải đi qua khu vực. Điều này đồng nghĩa chi phí vận chuyển dầu có nguy cơ tăng vọt, gây thêm áp lực lên giá năng lượng toàn cầu.
Theo các nhà phân tích, tuy động thái của Washington mang lại tín hiệu trấn an, nhưng việc triển khai bảo vệ thực tế sẽ cần thời gian. Trong khi đó, thị trường vốn phản ứng nhanh với rủi ro, đã sớm cộng thêm “phần bù địa chính trị” đáng kể vào giá dầu.
Giới giao dịch hiện tập trung vào câu hỏi: liệu Hormuz có bị phong tỏa hoàn toàn hay không?
Nếu Iran thực sự triển khai hành động quân sự quy mô lớn nhằm vào các tàu chở dầu, giá Brent hoàn toàn có thể vượt xa mốc 90 USD/thùng trong ngắn hạn. Trong kịch bản cực đoan hơn, khi dòng chảy dầu bị gián đoạn kéo dài, thị trường có thể chứng kiến một chu kỳ tăng giá mới tương tự giai đoạn khủng hoảng nguồn cung trước đây.
Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, các nỗ lực quốc tế nhằm bảo đảm an ninh hàng hải – bao gồm sự can dự của Mỹ và các đồng minh – có thể giúp hạn chế đà leo thang.
Đây chính là yếu tố khiến thị trường biến động mạnh: một bên là nguy cơ xung đột mở rộng, bên kia là hy vọng về các biện pháp kiểm soát rủi ro.
Giá dầu tăng không chỉ ảnh hưởng đến thị trường năng lượng mà còn tạo áp lực lên lạm phát toàn cầu. Các nền kinh tế nhập khẩu dầu lớn tại châu Á và châu Âu sẽ chịu tác động trực tiếp nếu giá duy trì ở mức cao.
Chi phí vận tải, sản xuất và logistics có thể gia tăng, làm phức tạp thêm lộ trình nới lỏng chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương. Trong bối cảnh nhiều quốc gia vẫn đang nỗ lực kiểm soát lạm phát hậu đại dịch, cú sốc dầu mỏ mới có thể khiến kỳ vọng cắt giảm lãi suất bị trì hoãn.
Ngoài ra, thị trường chứng khoán cũng trở nên nhạy cảm hơn với tin tức từ Trung Đông. Các nhóm cổ phiếu năng lượng có thể hưởng lợi, trong khi lĩnh vực vận tải và tiêu dùng dễ chịu áp lực.
Trong ngắn hạn, giá dầu nhiều khả năng tiếp tục biến động mạnh theo từng dòng tin tức từ khu vực Trung Đông. Nhà đầu tư sẽ theo dõi sát sao:
Mức độ can thiệp thực tế của Hải quân Mỹ tại Hormuz
Quyết định sản lượng của Iraq và các nước OPEC
Phản ứng quân sự tiếp theo từ Iran
Diễn biến bảo hiểm vận tải biển
Chỉ khi các tuyến vận chuyển được đảm bảo an toàn bền vững, thị trường mới có thể giảm bớt phần bù rủi ro hiện tại.
Đà tăng của giá dầu trong những phiên gần đây không đơn thuần là phản ứng kỹ thuật mà phản ánh nỗi lo thực sự về an ninh năng lượng toàn cầu. Khi eo biển Hormuz – “van điều tiết” của thị trường dầu mỏ – bị đặt dưới nguy cơ xung đột, mọi kịch bản đều trở nên nhạy cảm.
Trong bối cảnh địa chính trị phức tạp, nhà đầu tư cần chuẩn bị cho một giai đoạn biến động mạnh và khó lường của thị trường năng lượng. Giá dầu có thể tiếp tục tăng nếu căng thẳng leo thang, nhưng cũng có thể hạ nhiệt nhanh chóng nếu các nỗ lực quốc tế phát huy hiệu quả.
Điều chắc chắn là: thị trường dầu mỏ toàn cầu đang bước vào một giai đoạn thử thách mới, nơi yếu tố địa chính trị một lần nữa trở thành tâm điểm chi phối giá cả.
