Giá dầu thế giới đã tăng mạnh trong phiên giao dịch ngày 23/01/2026, khi những căng thẳng địa chính trị mới giữa Mỹ và Iran làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu tại Trung Đông. Động thái áp đặt các lệnh trừng phạt mới của Washington, cùng với việc triển khai lực lượng hải quân tới khu vực, đã khiến thị trường nhanh chóng phản ứng bằng một đợt tăng giá mạnh, trong bối cảnh nguồn cung từ Kazakhstan vẫn chưa thể phục hồi hoàn toàn.
Khép lại phiên giao dịch ngày 23/01, giá dầu Brent tương lai tăng 1,82 USD, tương đương 2,84%, lên mức 65,88 USD/thùng. Trong khi đó, giá dầu thô WTI của Mỹ tăng 1,71 USD, tương đương 2,88%, lên 61,07 USD/thùng.
Đây là mức tăng trong ngày mạnh nhất của giá dầu kể từ đầu năm 2026, giúp cả hai loại dầu chuẩn ghi nhận mức tăng hơn 2,5% trong tuần, đảo chiều sau những phiên biến động trái chiều trước đó. Giới phân tích cho rằng đà tăng lần này chủ yếu đến từ yếu tố địa chính trị, hơn là sự thay đổi trong cung – cầu ngắn hạn.
Động lực chính thúc đẩy giá dầu tăng mạnh đến từ việc Bộ Tài chính Mỹ công bố các lệnh trừng phạt mới nhằm vào 9 tàu vận chuyển và 8 công ty liên quan đến hoạt động xuất khẩu dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ của Iran. Các biện pháp này được đánh giá là sẽ làm gia tăng rủi ro gián đoạn dòng chảy dầu từ một trong những quốc gia sản xuất quan trọng của OPEC.
Cùng ngày, một quan chức Mỹ cho biết Washington sẽ điều động một hạm đội hải quân, bao gồm tàu sân bay và các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, tới Trung Đông trong những ngày tới. Thông tin này ngay lập tức khiến thị trường lo ngại về nguy cơ leo thang căng thẳng trong khu vực.
Theo số liệu của OPEC, với sản lượng khoảng 3,2 triệu thùng/ngày, Iran hiện là nhà sản xuất dầu thô lớn thứ tư trong khối, chỉ sau Saudi Arabia, Iraq và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Iran cũng là một trong những nhà cung cấp dầu quan trọng cho Trung Quốc, nền kinh tế tiêu thụ dầu lớn thứ hai thế giới.
Bên cạnh những lo ngại tại Trung Đông, các vấn đề sản xuất tại Kazakhstan – một quốc gia xuất khẩu dầu lớn – cũng góp phần làm gia tăng căng thẳng trên thị trường năng lượng toàn cầu.
Chevron cho biết sản lượng tại mỏ dầu Tengiz, một trong những mỏ dầu lớn nhất thế giới, vẫn chưa được khôi phục sau khi Tengizchevroil (liên doanh do Chevron dẫn dắt) buộc phải dừng hoạt động vào ngày 19/01 do xảy ra hỏa hoạn.
Theo đánh giá của JP Morgan, mỏ Tengiz – nơi chiếm gần một nửa tổng sản lượng dầu của Kazakhstan – có thể tiếp tục ngừng hoạt động đến hết tháng 1. Điều này khiến sản lượng dầu thô của Kazakhstan trong tháng 1/2026 nhiều khả năng chỉ đạt 1,0–1,1 triệu thùng/ngày, thấp hơn đáng kể so với mức bình thường khoảng 1,8 triệu thùng/ngày.
Sự cố tại Tengiz càng làm trầm trọng thêm những khó khăn sẵn có của ngành dầu khí Kazakhstan, vốn đang chịu áp lực từ tình trạng tắc nghẽn tại tuyến xuất khẩu chính qua Biển Đen, nơi cơ sở hạ tầng bị hư hại do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái trong thời gian qua.
Các nhà phân tích cho rằng thị trường dầu đang dần định giá lại “phần bù rủi ro địa chính trị”, đặc biệt trong bối cảnh quan hệ Mỹ – Iran có dấu hiệu căng thẳng trở lại. Ngay cả khi chưa xuất hiện gián đoạn thực tế trong nguồn cung, chỉ riêng nguy cơ leo thang xung đột cũng đủ để đẩy giá dầu đi lên.
Trước đó trong tuần, giá dầu từng giảm khoảng 2% sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump phát tín hiệu lùi bước khỏi các đe dọa áp thuế đối với châu Âu và loại trừ khả năng hành động quân sự trong ngắn hạn. Tuy nhiên, các lệnh trừng phạt mới nhằm vào Iran đã nhanh chóng đảo ngược tâm lý thị trường.
Trong trung hạn, giới đầu tư vẫn theo dõi sát các quyết định sản lượng của OPEC, cũng như nhu cầu tiêu thụ từ các nền kinh tế lớn như Mỹ và Trung Quốc. Việc Iran – một thành viên chủ chốt của OPEC – gặp khó khăn trong xuất khẩu có thể làm thay đổi cán cân cung – cầu toàn cầu, đặc biệt nếu các sự cố tại Kazakhstan kéo dài.
Các chuyên gia nhận định giá dầu trong thời gian tới sẽ tiếp tục nhạy cảm với các tin tức địa chính trị, nhất là những diễn biến liên quan đến Trung Đông và các tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng. Bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy nguồn cung bị gián đoạn kéo dài đều có thể tiếp tục hỗ trợ giá dầu ở mức cao.
Đà tăng gần 3% của giá dầu trong phiên 23/01 cho thấy thị trường năng lượng toàn cầu vẫn đang chịu chi phối mạnh mẽ bởi rủi ro địa chính trị và các vấn đề nguồn cung. Việc Mỹ áp thêm các lệnh trừng phạt mới lên Iran, kết hợp với tình trạng gián đoạn sản xuất tại Kazakhstan, đã khiến nhà đầu tư lo ngại về một giai đoạn thắt chặt nguồn cung mới. Trong bối cảnh đó, giá dầu nhiều khả năng sẽ tiếp tục biến động mạnh, phụ thuộc vào các diễn biến chính trị và năng lượng trong thời gian tới.
.png){kind=logo}
Tiếng Việt
English
