.png){kind=logo}
Tiếng Việt
English
Thị trường dầu mỏ toàn cầu đang bước vào giai đoạn biến động mạnh nhất trong nhiều năm khi giá dầu thô vượt mốc 100 USD/thùng, trong bối cảnh chiến sự tại Trung Đông leo thang và làm gia tăng lo ngại về gián đoạn nguồn cung năng lượng.
Đà tăng mạnh của giá dầu đang tạo ra những cú sốc lan rộng trên thị trường tài chính toàn cầu, làm dấy lên lo ngại về lạm phát, tăng trưởng kinh tế và an ninh năng lượng.
Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu xung đột tiếp tục leo thang hoặc các tuyến vận chuyển dầu vẫn bị gián đoạn, thế giới có thể đối mặt với cú sốc nguồn cung năng lượng lớn nhất kể từ cuộc khủng hoảng dầu mỏ thập niên 1970.
Giá dầu chuẩn Brent đã vượt mốc tâm lý quan trọng 100 USD/thùng, đánh dấu mức cao nhất kể từ giữa năm 2022.
Trong tuần qua, giá dầu có thời điểm tăng vọt lên 119,5 USD/thùng, phản ánh mức độ rủi ro địa chính trị ngày càng lớn trên thị trường năng lượng toàn cầu.
Các tổ chức tài chính lớn như Goldman Sachs đã nhanh chóng điều chỉnh dự báo giá dầu cho năm 2026. Theo đó, ngân hàng này dự đoán dầu Brent có thể duy trì trung bình trên 100 USD/thùng trong tháng 3 khi thị trường tiếp tục biến động mạnh.
Trong khi đó, dầu chuẩn của Mỹ WTI (West Texas Intermediate) cũng tăng mạnh, củng cố xu hướng tăng của toàn bộ thị trường dầu mỏ thế giới.
Hiện tại, cả Brent và WTI đều đang hướng tới mức tăng hàng tuần mạnh nhất trong nhiều năm, với mức tăng hai chữ số chỉ trong một thời gian ngắn.
Nguyên nhân chính đẩy giá dầu tăng mạnh là cuộc xung đột đang diễn ra tại Trung Đông, đặc biệt liên quan đến Iran, khiến nhiều cơ sở năng lượng và tuyến vận chuyển dầu bị gián đoạn.
Các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ, tàu chở dầu và tuyến vận tải đã buộc nhiều nhà sản xuất trong khu vực phải điều chỉnh chiến lược xuất khẩu.
Một số quốc gia sản xuất dầu lớn tại Vùng Vịnh thậm chí phải giảm sản lượng do không thể vận chuyển dầu ra thị trường quốc tế một cách an toàn.
Theo các chuyên gia năng lượng, tình hình hiện tại đang tạo ra một trong những rủi ro lớn nhất đối với nguồn cung dầu toàn cầu trong nhiều thập kỷ qua, làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt nguồn cung trong thời gian tới.
Một trong những yếu tố then chốt tác động đến thị trường dầu là tình trạng bất ổn tại eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới nằm giữa Iran và Oman.
Khoảng 20% lượng dầu giao dịch toàn cầu mỗi ngày được vận chuyển qua khu vực này, khiến eo biển Hormuz trở thành điểm nghẽn chiến lược của thị trường năng lượng thế giới.
Kể từ cuối tháng 2/2026, các cuộc tấn công vào tàu thương mại và căng thẳng quân sự trong khu vực đã khiến lưu lượng tàu chở dầu giảm mạnh.
Nhiều tàu buộc phải neo đậu bên ngoài khu vực vì lo ngại về an ninh, làm gián đoạn nghiêm trọng hoạt động vận chuyển dầu từ các quốc gia sản xuất lớn như Saudi Arabia, Iraq và Kuwait.
Các chuyên gia năng lượng cảnh báo rằng nếu tuyến vận chuyển này tiếp tục bị gián đoạn trong thời gian dài, giá dầu có thể tăng mạnh hơn nữa và gây ra khủng hoảng năng lượng toàn cầu.
Không chỉ các tuyến vận chuyển bị ảnh hưởng, nhiều cơ sở hạ tầng năng lượng quan trọng trong khu vực cũng trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công.
Đầu tháng 3, một nhà máy lọc dầu lớn tại khu phức hợp năng lượng Ras Tanura của Saudi Arabia đã bị tấn công bằng máy bay không người lái.
Mặc dù thiệt hại không quá nghiêm trọng, nhưng hoạt động của nhà máy đã phải tạm dừng để đảm bảo an ninh, làm gián đoạn xuất khẩu dầu và góp phần đẩy giá dầu toàn cầu tăng cao.
Ngoài ra, các vụ tấn công nhằm vào tàu chở dầu và cơ sở năng lượng tại nhiều khu vực khác cũng khiến thị trường trở nên cực kỳ nhạy cảm.
Những sự kiện này cho thấy mức độ dễ tổn thương của cơ sở hạ tầng năng lượng trong các khu vực có rủi ro địa chính trị cao.
Việc giá dầu tăng mạnh đang bắt đầu tạo ra những tác động lan tỏa đối với nền kinh tế thế giới.
Chi phí năng lượng cao sẽ kéo theo chi phí vận tải, sản xuất và thực phẩm tăng lên, từ đó tạo ra áp lực lạm phát đối với cả các nền kinh tế phát triển và đang phát triển.
Các nhà kinh tế cảnh báo rằng nếu giá dầu duy trì trên 100 USD/thùng trong thời gian dài, lạm phát toàn cầu có thể tăng thêm gần 1 điểm phần trăm.
Thị trường tài chính đã bắt đầu phản ứng trước rủi ro này khi nhiều chỉ số chứng khoán biến động mạnh và lợi suất trái phiếu dao động liên tục.
Đối với các ngân hàng trung ương, đây là một bài toán khó:
nếu tăng lãi suất để kiểm soát lạm phát, tăng trưởng kinh tế có thể bị chậm lại
nếu nới lỏng chính sách tiền tệ, lạm phát có nguy cơ bùng phát mạnh hơn.
Để ngăn chặn cú sốc năng lượng nghiêm trọng, nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế đang xem xét các biện pháp khẩn cấp.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã thảo luận khả năng giải phóng một lượng lớn dầu từ kho dự trữ chiến lược nhằm ổn định nguồn cung và giảm biến động giá.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng đây chỉ là giải pháp tạm thời. Nếu chiến sự tiếp tục kéo dài, nguồn cung dầu vẫn có thể bị thiếu hụt nghiêm trọng.
Một số nhà sản xuất dầu đang tìm cách chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến đường khác, nhưng những tuyến này không thể thay thế hoàn toàn vai trò của eo biển Hormuz.
Mặc dù giá dầu hiện đang tăng mạnh, một số nhà phân tích cho rằng thị trường có thể ổn định trở lại vào cuối năm nếu căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt.
Goldman Sachs dự báo giá dầu có thể giảm dần về khoảng 70 USD/thùng vào cuối năm 2026, với điều kiện các tuyến vận chuyển dầu được khôi phục và nguồn cung trở lại bình thường.
Tuy nhiên, triển vọng này vẫn chứa nhiều bất định.
Nếu chiến sự tiếp tục leo thang hoặc các cơ sở năng lượng tiếp tục bị tấn công, giá dầu có thể duy trì ở mức cao trong thời gian dài.
Trong kịch bản xấu nhất, một số chuyên gia thậm chí cảnh báo giá dầu có thể tiệm cận 150 – 200 USD/thùng nếu eo biển Hormuz bị đóng cửa hoàn toàn trong thời gian dài.
Việc giá dầu vượt mốc 100 USD/thùng cho thấy thị trường năng lượng toàn cầu đang chịu tác động mạnh từ những biến động địa chính trị nghiêm trọng.
Chiến tranh tại Trung Đông không chỉ làm gián đoạn nguồn cung dầu mà còn đe dọa các tuyến vận chuyển chiến lược và gây bất ổn cho thị trường tài chính toàn cầu.
Trong thời gian tới, diễn biến của giá dầu sẽ phụ thuộc lớn vào tình hình địa chính trị tại khu vực này.
Cho đến khi căng thẳng được hạ nhiệt, biến động mạnh nhiều khả năng sẽ tiếp tục là đặc điểm chính của thị trường dầu mỏ thế giới.
