.png){kind=logo}
Tiếng Việt
English
Cuộc khủng hoảng địa chính trị tại Trung Đông đang ngày càng trở nên nghiêm trọng sau khi Iran tiến hành hàng loạt cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng, các tuyến vận tải thương mại và một trong những sân bay quốc tế bận rộn nhất thế giới.
Diễn biến mới này cho thấy xung đột liên quan đến Iran, Mỹ và Israel đang mở rộng phạm vi, làm dấy lên lo ngại về sự gián đoạn lớn đối với thương mại toàn cầu, ngành hàng không và thị trường năng lượng.
Các chuyên gia cảnh báo rằng tình hình leo thang có thể khiến thị trường tài chính toàn cầu biến động mạnh hơn, đồng thời tiếp tục đẩy giá dầu lên cao.
Theo các hãng tin quốc tế, Iran đã tiến hành nhiều cuộc tấn công tại khu vực Vịnh Ba Tư, nhắm vào các mạng lưới cơ sở hạ tầng và tàu thương mại. Các cuộc tấn công diễn ra trong bối cảnh xung đột với Mỹ và Israel tiếp tục leo thang.
Một số tàu hàng và tàu chở dầu di chuyển qua Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz đã bị trúng đạn hoặc hư hại trong các sự cố trên biển. Ít nhất ba tàu đã bị tấn công trong một đợt mới nhất, buộc thủy thủ đoàn phải sơ tán và kích hoạt các hoạt động cứu hộ khẩn cấp.
Giới phân tích cho rằng các cuộc tấn công này là một phần trong chiến lược của Iran nhằm gây gián đoạn chuỗi logistics hàng hải và tạo sức ép lên các đồng minh phương Tây trong khu vực.
Các chuyên gia ngành vận tải cho biết Vịnh Ba Tư là một trong những tuyến thương mại quan trọng nhất thế giới, đặc biệt đối với vận chuyển năng lượng.
Không chỉ dừng lại ở các mục tiêu trên biển, xung đột còn lan sang lĩnh vực hàng không.
Iran được cho là đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào một trong những sân bay quốc tế bận rộn nhất thế giới, gây gián đoạn nghiêm trọng hoạt động hàng không và buộc nhiều chuyến bay phải hủy hoặc chuyển hướng.
Sự việc khiến các cơ quan quản lý hàng không quốc tế đặc biệt lo ngại, bởi sân bay này đóng vai trò trung tâm kết nối giữa châu Âu, châu Á và Trung Đông.
Nhiều hãng hàng không đã bắt đầu điều chỉnh đường bay hoặc tạm ngừng một số tuyến bay qua khu vực để đảm bảo an toàn.
Các chuyên gia hàng không cảnh báo rằng nếu tình trạng gián đoạn kéo dài, ngành vận tải hàng không toàn cầu và chuỗi cung ứng quốc tế có thể chịu tác động lớn.
Một trong những điểm nóng quan trọng của cuộc khủng hoảng hiện nay là eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu mỏ chiến lược của thế giới.
Khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu được vận chuyển qua tuyến đường hẹp này mỗi ngày, khiến nó trở thành “động mạch” của thị trường năng lượng quốc tế.
Tuy nhiên, căng thẳng gia tăng cùng với các cuộc tấn công vào tàu thuyền đã khiến lưu lượng vận tải qua khu vực giảm mạnh. Có thời điểm, lưu lượng tàu chở dầu qua eo biển giảm tới 70%, với hơn 150 tàu phải chờ bên ngoài do lo ngại về an ninh.
Tình hình này làm dấy lên lo ngại rằng xung đột có thể dẫn đến việc gián đoạn hoàn toàn hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz.
Nếu kịch bản này xảy ra, tác động đối với nguồn cung năng lượng và thương mại toàn cầu sẽ vô cùng nghiêm trọng.
Các cuộc tấn công vào tuyến vận tải và cơ sở hạ tầng năng lượng đã bắt đầu tác động trực tiếp đến thị trường dầu mỏ.
Giá dầu Brent – chuẩn tham chiếu của thị trường toàn cầu – đã tăng vượt 100 USD/thùng, ghi nhận một trong những đợt tăng mạnh nhất trong những năm gần đây.
Có thời điểm trong cuộc khủng hoảng, giá dầu thậm chí tiến sát 120 USD/thùng, khi giới giao dịch phản ứng trước nguy cơ gián đoạn nguồn cung kéo dài.
Các chuyên gia năng lượng cảnh báo rằng nếu tình hình tiếp tục leo thang, giá dầu có thể còn tăng cao hơn nữa, đặc biệt nếu eo biển Hormuz tiếp tục bất ổn.
Giá năng lượng tăng sẽ lan tỏa ra toàn bộ nền kinh tế, làm tăng chi phí vận tải, sản xuất và lạm phát.
Ngành vận tải biển toàn cầu cũng đang chịu ảnh hưởng lớn từ cuộc khủng hoảng.
Nhiều hãng vận tải container lớn đã buộc phải tạm dừng một số tuyến hoạt động hoặc chuyển hướng tàu để tránh khu vực nguy hiểm tại Vịnh Ba Tư.
Một số công ty đang phân bổ lại nhiên liệu giữa các tàu nhằm duy trì hoạt động, trong khi những công ty khác tạm ngừng nhận đơn vận chuyển từ một số cảng tại Trung Đông.
Ngoài ra, chi phí bảo hiểm cho các tàu đi qua khu vực cũng tăng mạnh.
Theo các chuyên gia hàng hải, phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh đối với tàu chở dầu và tàu hàng đã tăng vọt do nguy cơ bị tấn công ngày càng lớn.
Xung đột giữa Iran, Mỹ và Israel ngày càng được xem là một rủi ro lớn đối với kinh tế thế giới.
Sự gián đoạn nguồn cung năng lượng kết hợp với giá dầu tăng có thể tạo ra áp lực lạm phát tại nhiều nền kinh tế lớn.
Chi phí nhiên liệu cao sẽ ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực như:
Vận tải và logistics
Sản xuất công nghiệp
Chuỗi cung ứng thực phẩm
Thương mại quốc tế
Các nhà kinh tế cảnh báo rằng nếu bất ổn tại Trung Đông kéo dài, tăng trưởng kinh tế toàn cầu có thể chậm lại đáng kể.
Đối với những quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng, tác động sẽ càng nghiêm trọng hơn.
Bên cạnh các tác động kinh tế, xung đột cũng làm gia tăng lo ngại về sự bất ổn quân sự trong khu vực.
Mỹ đã tiến hành các hoạt động quân sự nhằm vào tàu hải quân Iran bị nghi rải thủy lôi tại Vịnh Ba Tư, trong khi Iran cảnh báo có thể mở rộng các cuộc tấn công nhằm vào cảng biển và mục tiêu quân sự.
Cùng lúc đó, các lãnh đạo Iran cũng tuyên bố rằng việc đóng cửa eo biển Hormuz vẫn là một lựa chọn chiến lược nếu áp lực quân sự từ Mỹ và Israel tiếp tục gia tăng.
Nếu điều này xảy ra, đây sẽ là một trong những bước leo thang nghiêm trọng nhất của cuộc khủng hoảng và có thể kích hoạt một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu.
Trong bối cảnh căng thẳng chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, thị trường toàn cầu vẫn đang theo dõi sát sao các diễn biến tại Trung Đông.
Nhà đầu tư, chính phủ và các doanh nghiệp quốc tế đều nhận thức rằng cuộc khủng hoảng này có thể định hình lại thị trường năng lượng và các tuyến thương mại toàn cầu trong thời gian tới.
Nếu các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng và tàu thương mại tiếp tục xảy ra, giá dầu có thể duy trì ở mức cao trong khi chuỗi cung ứng toàn cầu phải đối mặt với thêm nhiều gián đoạn.
Hiện tại, sự chú ý của thế giới vẫn đang đổ dồn vào khu vực Vịnh Ba Tư — nơi căng thẳng địa chính trị ngày càng gắn chặt với sự ổn định của nền kinh tế toàn cầu.
