.png){kind=logo}
Tiếng Việt
English
Phố Wall giảm mạnh khi căng thẳng Mỹ–Israel và Iran leo thang, dầu tăng vọtThị trường tài chính toàn cầu mở đầu tuần mới trong trạng thái phòng thủ khi Phố Wall giảm mạnh trên thị trường hợp đồng tương lai vào tối Chủ nhật (giờ Mỹ), sau thông tin Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công vào Iran. Diễn biến địa chính trị bất ngờ đã kích hoạt làn sóng bán tháo tài sản rủi ro, đồng thời đẩy giá dầu tăng vọt do lo ngại gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông.
Cú sốc này đến trong bối cảnh nhà đầu tư vốn đã thận trọng vì áp lực lạm phát dai dẳng, rủi ro lãi suất cao kéo dài và những tranh luận xoay quanh triển vọng tăng trưởng của nhóm cổ phiếu công nghệ liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI).
Tính đến 19:05 ET (08:05 GMT+7), các chỉ số tương lai chủ chốt của Mỹ đều chìm trong sắc đỏ:
Hợp đồng tương lai S&P 500 giảm gần 1,1% xuống 6.815,75 điểm
Hợp đồng tương lai Nasdaq 100 giảm 1% xuống 24.737,50 điểm
Hợp đồng tương lai Dow Jones 30 giảm 1,1% xuống 48.447,0 điểm
Đà giảm này nối tiếp phiên giao dịch tiêu cực hôm thứ Sáu, khi thị trường Mỹ đã chịu áp lực từ tâm lý né tránh rủi ro gia tăng. Sự kết hợp giữa lo ngại về AI, lạm phát và chính sách tiền tệ khiến dòng tiền rút khỏi cổ phiếu, đặc biệt là nhóm công nghệ vốn dẫn dắt thị trường trong năm trước.
Cuối tuần qua, Mỹ và Israel đã thực hiện một loạt cuộc tấn công vào Iran, khiến hàng trăm người thiệt mạng, bao gồm cả Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei. Động thái này đánh dấu bước leo thang nghiêm trọng trong quan hệ giữa Washington và Tehran, đặc biệt sau khi các cuộc đàm phán liên quan đến chương trình làm giàu hạt nhân của Iran rơi vào bế tắc.
Tổng thống Donald Trump tuyên bố các chiến dịch quân sự sẽ tiếp tục cho đến khi đạt được “tất cả các mục tiêu”, đồng thời cảnh báo nguy cơ thương vong gia tăng đối với quân đội Mỹ.
Đáp trả, Iran đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Israel và một số quốc gia Trung Đông khác như Bahrain, Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Điều này làm dấy lên lo ngại về một cuộc chiến tranh toàn diện tại Trung Đông – khu vực vốn giữ vai trò then chốt trong chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
Nhà đầu tư đang định giá lại rủi ro địa chính trị, khi khả năng xung đột lan rộng có thể kéo theo sự gián đoạn thương mại và năng lượng quy mô lớn.
Một trong những phản ứng mạnh nhất của thị trường là đà tăng của giá dầu. Nguyên nhân chính đến từ lo ngại Iran có thể phong tỏa hoặc gây gián đoạn hoạt động tại eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển chiếm khoảng 20% lượng tiêu thụ dầu toàn cầu.
Nếu tuyến đường chiến lược này bị đóng cửa, nguồn cung dầu thế giới sẽ chịu cú sốc lớn, kéo theo hệ quả dây chuyền:
Giá nhiên liệu tăng cao
Lạm phát toàn cầu gia tăng
Ngân hàng trung ương buộc phải duy trì lãi suất cao lâu hơn
Đối với Mỹ và châu Âu, điều này đặc biệt nhạy cảm khi lạm phát vẫn chưa hoàn toàn trở về mục tiêu.
Trước khi xung đột bùng phát, thị trường Mỹ đã trải qua một tháng 2 đầy biến động. Chỉ số Nasdaq Composite giảm hơn 3% trong tháng trước, phản ánh áp lực bán ở nhóm cổ phiếu công nghệ.
Lo ngại xoay quanh hai vấn đề chính:
Nguy cơ gián đoạn từ AI trong lĩnh vực phần mềm
Chi tiêu quá mức cho các dự án AI mà chưa rõ hiệu quả sinh lời
Sau giai đoạn tăng nóng nhờ kỳ vọng AI, nhà đầu tư bắt đầu đặt câu hỏi về định giá và khả năng duy trì lợi nhuận của các “ông lớn” công nghệ.
Chỉ số S&P 500 giảm 0,9% trong tháng 2, trong khi Dow Jones Industrial Average gần như đi ngang. Điều này cho thấy thị trường đã ở trạng thái thận trọng ngay cả trước khi căng thẳng Trung Đông leo thang.
Sự xuất hiện của rủi ro địa chính trị mới chỉ làm trầm trọng thêm tâm lý phòng thủ vốn đã hình thành từ trước.
Bên cạnh yếu tố địa chính trị, dữ liệu kinh tế Mỹ gần đây cho thấy:
Lạm phát vẫn ở mức cao hơn mục tiêu 2% của Cục Dự trữ Liên bang (Fed)
Thị trường lao động tiếp tục mạnh mẽ
Những tín hiệu này làm dấy lên khả năng Fed sẽ phải duy trì lãi suất cao lâu hơn dự kiến. Kịch bản “higher for longer” (lãi suất cao kéo dài) luôn là yếu tố bất lợi với cổ phiếu, đặc biệt là các doanh nghiệp tăng trưởng cao.
Nếu giá dầu tiếp tục leo thang do xung đột Trung Đông, áp lực lạm phát có thể gia tăng trở lại, khiến Fed càng khó nới lỏng chính sách tiền tệ.
Một yếu tố khác gây áp lực lên thị trường là sự không chắc chắn xung quanh chương trình thuế quan của chính quyền Tổng thống Trump. Sau khi Tòa án Tối cao phán quyết phần lớn các mức thuế là bất hợp pháp, môi trường chính sách trở nên khó đoán định hơn.
Đối với doanh nghiệp, sự bất ổn về thuế quan đồng nghĩa với:
Khó lập kế hoạch đầu tư
Gia tăng chi phí thương mại
Rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn mong manh, bất kỳ biến số chính sách nào cũng có thể kích hoạt phản ứng mạnh từ thị trường tài chính.
Trước hàng loạt rủi ro, dòng tiền đang có xu hướng rời khỏi cổ phiếu và tìm đến các tài sản an toàn hơn như:
Trái phiếu chính phủ Mỹ
Vàng
Đồng USD
Mô hình này phản ánh rõ nét tâm lý “risk-off” (né tránh rủi ro) – trạng thái thường thấy mỗi khi xuất hiện nguy cơ xung đột quân sự hoặc cú sốc kinh tế lớn.
Trong ngắn hạn, thị trường nhiều khả năng sẽ tiếp tục biến động mạnh, phụ thuộc vào:
Diễn biến quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran
Phản ứng của các quốc gia Trung Đông
Diễn biến giá dầu và chuỗi cung ứng năng lượng
Quan điểm chính sách của Fed trong các cuộc họp sắp tới
Nếu xung đột được kiểm soát nhanh chóng, thị trường có thể hồi phục khi nhà đầu tư quay lại với các yếu tố cơ bản. Tuy nhiên, trong kịch bản leo thang, rủi ro suy giảm tăng trưởng toàn cầu và lạm phát cao sẽ là bài toán khó cho cả chính phủ lẫn ngân hàng trung ương.
Cú giảm mạnh của hợp đồng tương lai Phố Wall không chỉ phản ánh phản ứng tức thời trước căng thẳng Mỹ–Iran, mà còn cho thấy thị trường đang ở trạng thái mong manh sau nhiều tháng tích tụ rủi ro từ lạm phát, AI và chính sách tiền tệ.
Khi địa chính trị và kinh tế vĩ mô cùng lúc tạo áp lực, biến động lớn là điều khó tránh khỏi. Trong bối cảnh này, chiến lược quản trị rủi ro và phân bổ tài sản thận trọng sẽ trở thành ưu tiên hàng đầu đối với nhà đầu tư toàn cầu.
