.png){kind=logo}
Tiếng Việt
English
Trong bối cảnh các máy bay không người lái và tên lửa Iran gia tăng tấn công nhiều mục tiêu tại Trung Đông, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã đưa ra một đề xuất mang tính chiến lược: Ukraine sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm phòng thủ drone để đổi lấy việc các quốc gia Trung Đông gây sức ép buộc Moscow chấp nhận một lệnh ngừng bắn tạm thời.
Động thái này cho thấy Kyiv đang mở rộng chiến lược ngoại giao, tận dụng kinh nghiệm thực chiến tích lũy trong chiến tranh để gia tăng ảnh hưởng trên bàn cờ địa chính trị toàn cầu.
Đề xuất “đổi công nghệ lấy đòn bẩy ngoại giao”Trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg hôm thứ Hai, ông Zelensky cho biết nhiều lãnh đạo Trung Đông có quan hệ tương đối tốt với Nga và có thể đóng vai trò trung gian thúc đẩy một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài một tháng tại Ukraine.
“Tôi xin đề xuất như sau: Các lãnh đạo Trung Đông có quan hệ rất tốt với Nga. Họ có thể đề nghị Nga thực hiện lệnh ngừng bắn kéo dài một tháng,” ông nói.
Đổi lại, Ukraine sẽ cử những chuyên gia vận hành hệ thống đánh chặn máy bay không người lái giàu kinh nghiệm nhất tới hỗ trợ các quốc gia Trung Đông đang phải đối mặt với các đợt tấn công từ UAV do Iran thiết kế.
Đây được xem là một “giao dịch chiến lược” trong bối cảnh chiến tranh hiện đại ngày càng gắn liền với công nghệ không người lái.
Trong bốn năm xung đột với Nga, Ukraine đã phải đối mặt với hàng chục nghìn đợt tấn công bằng drone và tên lửa.
Hôm thứ Bảy, ông Zelensky cho biết Nga đã phóng hơn 57.000 máy bay không người lái loại Shahed – dòng UAV do Iran thiết kế – kể từ khi chiến tranh bắt đầu.
Những hệ thống này, còn được gọi là “loitering munitions” (đạn tuần kích), đã trở thành biểu tượng của chiến tranh phi đối xứng hiện đại: chi phí thấp nhưng gây thiệt hại lớn cho hạ tầng và dân sự.
Ukraine đã nhanh chóng thích ứng bằng cách kết hợp hệ thống radar, tác chiến điện tử và phòng không cơ động để nâng cao tỷ lệ đánh chặn. Chính năng lực này hiện đang được Kyiv sử dụng như một “tài sản ngoại giao”.
Thời điểm đề xuất của Zelensky không phải ngẫu nhiên. Các cuộc tấn công bằng drone Iran gần đây đã nhắm vào nhiều mục tiêu tại Trung Đông, làm dấy lên lo ngại về an ninh khu vực.
Chỉ vài giờ trước khi drone tấn công một căn cứ của Anh tại Cyprus, Thủ tướng Anh Keir Starmer tuyên bố London sẽ hỗ trợ các quốc gia Trung Đông bằng cách cử “các chuyên gia từ Ukraine”.
Tuy nhiên, ông Zelensky khẳng định Kyiv chưa nhận được yêu cầu chính thức nào vào thời điểm đó.
Sự tương đồng về công nghệ – khi cùng một loại drone Iran xuất hiện cả ở Ukraine lẫn Trung Đông – đã tạo ra mối liên hệ chiến lược giữa hai khu vực xung đột.
Theo ông Zelensky, dù chỉ kéo dài hai tuần hay hai tháng, một lệnh ngừng bắn cũng sẽ mang lại lợi ích đáng kể cho Ukraine:
Giảm thương vong dân sự
Ổn định tiền tuyến
Tạo điều kiện cho hoạt động nhân đạo
Mở ra cơ hội đàm phán sâu hơn
Trong bối cảnh các kênh ngoại giao truyền thống với Nga chưa đạt tiến triển rõ rệt, việc tận dụng ảnh hưởng của các quốc gia Trung Đông có thể là một hướng đi mới.
Đề xuất của Zelensky phản ánh xu hướng rộng hơn: công nghệ quân sự ngày càng trở thành công cụ ảnh hưởng địa chính trị.
Những quốc gia sở hữu năng lực phòng thủ tiên tiến và kinh nghiệm thực chiến có thể chuyển hóa lợi thế này thành quan hệ đối tác chiến lược.
Ukraine, từ vị thế một quốc gia nhận viện trợ quân sự, đang từng bước trở thành bên cung cấp kiến thức và chuyên môn trong lĩnh vực phòng thủ drone.
Đây là bước chuyển quan trọng về hình ảnh và vai trò quốc tế của Kyiv.
Sự giao thoa giữa xung đột Nga – Ukraine và căng thẳng Trung Đông đặt ra nhiều rủi ro đối với kinh tế toàn cầu:
Biến động giá năng lượng
Gia tăng chi tiêu quốc phòng
Chi phí bảo hiểm và vận tải tăng cao
Áp lực lên chuỗi cung ứng
Nếu các quốc gia Trung Đông thực sự gây sức ép thành công lên Moscow, cục diện đàm phán có thể thay đổi. Ngược lại, việc mở rộng hợp tác quân sự giữa Ukraine và khu vực này cũng có thể khiến Nga và Iran điều chỉnh chiến lược.
Đề xuất của Zelensky là một bước đi táo bạo, đặt cược vào khả năng các quốc gia Trung Đông có thể đóng vai trò trung gian.
Quan hệ của Nga với nhiều nước trong khu vực rất phức tạp, bao gồm hợp tác năng lượng, thương mại vũ khí và điều phối địa chính trị.
Dù vậy, chỉ cần một tín hiệu nhượng bộ nhỏ cũng có thể tạo ra động lực mới cho tiến trình hòa bình.
Việc Zelensky đề nghị hỗ trợ phòng thủ drone cho Trung Đông cho thấy chiến tranh hiện đại không còn giới hạn trong phạm vi địa lý riêng lẻ.
Công nghệ không người lái đang định hình cả chiến trường lẫn bàn đàm phán.
Nếu sáng kiến này được các quốc gia Trung Đông đón nhận, Ukraine có thể mở ra một kênh ngoại giao mới nhằm tìm kiếm khoảng lặng chiến lược trong cuộc chiến với Nga.
Trong một thế giới nơi các cuộc xung đột ngày càng đan xen, khả năng chuyển hóa kinh nghiệm chiến trường thành đòn bẩy ngoại giao có thể trở thành yếu tố quyết định cục diện những tháng tới.
