Giá dầu thế giới bật tăng trở lại trong phiên giao dịch châu Á ngày thứ Tư, duy trì ngay dưới vùng đỉnh cao nhất trong vòng bảy tháng đạt được hồi đầu tuần. Động lực chính không đến từ cung – cầu thuần túy, mà xuất phát từ yếu tố địa chính trị khi căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục phủ bóng lên thị trường năng lượng toàn cầu.
Tính đến 22:41 ET (14:41 giờ Việt Nam), dầu Brent kỳ hạn tháng 4 tăng 1% lên 71,49 USD/thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ tăng mạnh 1,3% lên 66,46 USD/thùng. Mức phục hồi này diễn ra chỉ một ngày sau khi cả hai hợp đồng đồng loạt giảm khoảng 1% do lo ngại về chính sách thuế quan mới của Mỹ.
Diễn biến trái chiều trong hai phiên liên tiếp cho thấy thị trường đang ở trạng thái cực kỳ nhạy cảm, nơi mỗi tín hiệu chính trị hoặc dữ liệu tồn kho đều có thể đảo chiều xu hướng trong thời gian ngắn.
Giá dầu hiện được hỗ trợ bởi “phần bù rủi ro” liên quan đến Trung Đông. Các đặc phái viên Mỹ, trong đó có ông Steve Witkoff và cố vấn Jared Kushner, dự kiến gặp các đại diện Iran tại Geneva nhằm tìm kiếm đột phá cho thỏa thuận hạt nhân.
Phía Tehran phát tín hiệu mềm mỏng hơn, cho biết một thỏa thuận ngoại giao vẫn có thể đạt được nếu hai bên ưu tiên đàm phán và Mỹ thể hiện sự linh hoạt trong việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt.
Tuy nhiên, thị trường hiểu rằng con đường phía trước không hề bằng phẳng.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ có “hậu quả rất tồi tệ” nếu đàm phán thất bại. Đồng thời, Mỹ tiếp tục tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực Trung Đông – động thái khiến giới đầu tư không thể bỏ qua kịch bản xung đột leo thang.
Theo các nhà phân tích của ING, nếu không đạt được thỏa thuận trong khoảng thời gian 10–15 ngày mà Washington đặt ra, khả năng xảy ra hành động quân sự là “cao và đang tăng lên”.
Chính yếu tố này khiến thị trường duy trì trạng thái định giá rủi ro cao, bất chấp những dữ liệu cơ bản có xu hướng tiêu cực.
Trong khi địa chính trị hỗ trợ giá, dữ liệu cung lại phát đi tín hiệu hoàn toàn ngược lại.
Theo báo cáo từ American Petroleum Institute (API), tồn kho dầu thô Mỹ trong tuần kết thúc ngày 20/2 tăng 11,4 triệu thùng – cao gấp nhiều lần so với dự báo chỉ 1,9 triệu thùng.
Mức tăng này cho thấy nhu cầu có dấu hiệu chững lại hoặc hoạt động lọc dầu giảm tốc, tạo áp lực tiềm ẩn lên giá dầu.
Tuy nhiên, tồn kho xăng và nhiên liệu chưng cất lại giảm, phản ánh tiêu thụ thành phẩm vẫn ổn định. Thị trường hiện chờ đợi dữ liệu chính thức từ U.S. Energy Information Administration (EIA) để xác nhận xu hướng.
Nếu số liệu EIA cũng cho thấy mức tăng mạnh tương tự, giá dầu có thể chịu áp lực điều chỉnh trong ngắn hạn.
Bên cạnh địa chính trị và tồn kho, tâm lý thị trường còn bị chi phối bởi chính sách thương mại mới của Mỹ.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã áp dụng mức thuế nhập khẩu toàn cầu 10% kể từ thứ Ba, với kế hoạch nâng lên 15% trong thời gian tới. Động thái này được triển khai sau khi Supreme Court of the United States bác bỏ một chương trình thuế quan trước đó, buộc Nhà Trắng phải sử dụng cơ chế pháp lý khác.
Việc tái áp đặt thuế có nguy cơ làm chậm tăng trưởng thương mại toàn cầu – yếu tố trực tiếp ảnh hưởng đến nhu cầu tiêu thụ dầu.
Trong kịch bản kinh tế toàn cầu giảm tốc, áp lực giảm giá dầu sẽ ngày càng rõ rệt. Nhưng hiện tại, yếu tố địa chính trị vẫn đang lấn át lo ngại tăng trưởng.
Thị trường dầu đang ở điểm giao thoa giữa hai lực kéo:
Lực hỗ trợ: rủi ro Trung Đông, khả năng gián đoạn nguồn cung.
Lực cản: tồn kho Mỹ tăng mạnh, bất ổn thương mại.
Trong bối cảnh này, mỗi phát biểu chính trị hoặc dữ liệu kinh tế đều có thể kích hoạt biến động giá lớn.
Nếu đàm phán Mỹ–Iran thất bại, nguồn cung dầu từ khu vực Trung Đông có thể bị ảnh hưởng, kéo theo làn sóng tăng giá mới. Thị trường từng chứng kiến những cú sốc tương tự trong quá khứ, khi chỉ một sự kiện quân sự cũng đủ đẩy giá dầu tăng hàng chục USD/thùng trong thời gian ngắn.
Ngược lại, nếu đạt được thỏa thuận hạt nhân và dỡ bỏ trừng phạt, nguồn cung Iran có thể quay trở lại thị trường, tạo áp lực giảm giá đáng kể.
Dòng tiền đầu cơ vẫn duy trì vị thế mua ròng trên thị trường dầu, cho thấy niềm tin rằng rủi ro địa chính trị chưa được phản ánh đầy đủ vào giá.
Tuy nhiên, khối lượng giao dịch đang có xu hướng giảm nhẹ, phản ánh tâm lý chờ đợi trước các sự kiện quan trọng:
Kết quả đàm phán Geneva
Báo cáo tồn kho chính thức của EIA
Tuyên bố tiếp theo từ Nhà Trắng
Điều này đồng nghĩa với việc biến động mạnh có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
Việc giá Brent duy trì quanh vùng 71–72 USD/thùng cho thấy thị trường vẫn đang giữ xu hướng tăng ngắn hạn. Nếu căng thẳng Mỹ–Iran leo thang, mốc đỉnh 7 tháng hoàn toàn có thể bị vượt qua.
Ngược lại, nếu dữ liệu EIA xác nhận tồn kho tăng mạnh và đàm phán Geneva đạt tiến triển tích cực, giá dầu có thể điều chỉnh về vùng hỗ trợ thấp hơn.
Trong bối cảnh hiện tại, thị trường dầu không chỉ phản ánh cung – cầu vật lý, mà còn là “thước đo” của rủi ro địa chính trị toàn cầu.
Giá dầu hôm nay cho thấy sự giằng co rõ rệt giữa dữ liệu cơ bản và yếu tố chính trị. Tồn kho dầu Mỹ tăng mạnh là tín hiệu tiêu cực, nhưng chưa đủ để lấn át nỗi lo xung đột Mỹ–Iran và bất ổn thương mại.
Chừng nào rủi ro Trung Đông còn hiện hữu, giá dầu vẫn sẽ mang trong mình một “phần bù địa chính trị” đáng kể. Và trong môi trường biến động cao như hiện nay, thị trường năng lượng tiếp tục là tâm điểm phản ánh những chuyển động lớn của kinh tế và chính trị thế giới.