.png){kind=logo}
Tiếng Việt
English
Thị trường năng lượng toàn cầu đang bước vào giai đoạn biến động mạnh khi giá dầu vượt mốc 100 USD/thùng lần đầu tiên sau nhiều năm. Nguyên nhân chính đến từ sự leo thang của xung đột tại Trung Đông, nơi các cuộc tấn công giữa Mỹ, Israel và Iran đang gây ra những gián đoạn nghiêm trọng đối với chuỗi cung ứng năng lượng.
Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu căng thẳng tiếp tục kéo dài, thế giới có thể phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng năng lượng mới, kéo theo nguy cơ lạm phát và suy thoái kinh tế trên diện rộng.
Trong phiên giao dịch gần đây, giá dầu Brent – chuẩn tham chiếu của thị trường dầu mỏ quốc tế – đã tăng mạnh và vượt mốc 100 USD/thùng, khi nhà đầu tư phản ứng trước nguy cơ gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông.
Theo dữ liệu thị trường, giá dầu Brent từng tăng tới 10,4% lên khoảng 101,59 USD/thùng trong bối cảnh các cuộc tấn công nhằm vào tàu chở dầu và cơ sở hạ tầng năng lượng trong khu vực Vịnh Ba Tư.
Đà tăng này xuất hiện sau khi các cuộc không kích và tấn công trả đũa giữa Mỹ, Israel và Iran khiến hoạt động vận chuyển dầu qua khu vực trở nên nguy hiểm hơn.
Một số chuyên gia năng lượng cho rằng giá dầu có thể tiếp tục tăng nếu tuyến vận chuyển chiến lược tại Trung Đông tiếp tục bị gián đoạn.
Một trong những yếu tố quan trọng nhất khiến thị trường dầu mỏ lo ngại là nguy cơ gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu quan trọng bậc nhất thế giới.
Khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu được vận chuyển qua tuyến đường này mỗi ngày.
Khi xung đột quân sự leo thang, nhiều tàu chở dầu đã bị tấn công hoặc buộc phải thay đổi lộ trình, khiến lưu lượng vận chuyển qua khu vực giảm mạnh.
Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu eo biển Hormuz bị phong tỏa hoàn toàn, giá dầu có thể tăng mạnh hơn nữa và gây ra cú sốc năng lượng toàn cầu.
Theo một số dự báo, trong kịch bản xấu nhất, giá dầu thậm chí có thể tăng lên 120–150 USD/thùng nếu nguồn cung tiếp tục bị gián đoạn trong thời gian dài.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết xung đột tại Trung Đông đã khiến sản lượng dầu trong khu vực giảm mạnh.
Một số báo cáo ước tính việc gián đoạn sản xuất và xuất khẩu dầu có thể làm giảm khoảng 8–10 triệu thùng dầu mỗi ngày khỏi thị trường toàn cầu.
Điều này khiến nhiều chuyên gia mô tả cuộc khủng hoảng hiện nay là “cú sốc nguồn cung lớn nhất trong lịch sử thị trường dầu mỏ”.
Nhiều quốc gia sản xuất dầu trong khu vực cũng buộc phải cắt giảm sản lượng do các cơ sở hạ tầng năng lượng bị tấn công hoặc do hạn chế về vận chuyển.
Ngoài ra, các cuộc tấn công vào tàu chở dầu và cơ sở hạ tầng tại vùng Vịnh đang khiến hoạt động thương mại năng lượng toàn cầu trở nên khó khăn hơn.
Trước nguy cơ thiếu hụt năng lượng, nhiều quốc gia đã bắt đầu triển khai các biện pháp khẩn cấp nhằm ổn định thị trường.
Các thành viên của Cơ quan Năng lượng Quốc tế đã thống nhất xả khoảng 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược, động thái lớn nhất trong lịch sử của tổ chức này.
Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng biện pháp này chỉ có thể giúp giảm bớt áp lực trong ngắn hạn.
Nếu xung đột tiếp tục kéo dài, nguồn dự trữ chiến lược có thể nhanh chóng cạn kiệt và không đủ để bù đắp sự thiếu hụt nguồn cung từ Trung Đông.
Sự gia tăng mạnh của giá dầu không chỉ ảnh hưởng đến thị trường năng lượng mà còn gây áp lực lớn lên nền kinh tế toàn cầu.
Lịch sử cho thấy các cú sốc dầu mỏ thường kéo theo:
Lạm phát tăng mạnh
Chi phí vận chuyển và sản xuất tăng
Thị trường chứng khoán biến động
Nguy cơ suy thoái kinh tế
Theo các nhà phân tích, nếu giá dầu duy trì trên 100 USD/thùng trong thời gian dài, nhiều nền kinh tế lớn có thể phải điều chỉnh chính sách tiền tệ hoặc tăng trợ cấp năng lượng.
Các nước nhập khẩu năng lượng lớn như Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản được cho là sẽ chịu tác động mạnh nhất.
Không chỉ thị trường năng lượng, cuộc xung đột tại Trung Đông còn có thể gây ra những tác động sâu rộng đối với kinh tế thế giới.
Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu tuyến vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz bị gián đoạn trong thời gian dài, giá năng lượng tăng cao có thể đẩy nhiều nền kinh tế vào trạng thái “stagflation” – lạm phát cao đi kèm tăng trưởng chậm.
Ngoài ra, chi phí nhiên liệu tăng cũng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến giá thực phẩm, chi phí vận tải và sản xuất công nghiệp.
Một số quốc gia đã bắt đầu chuẩn bị các gói hỗ trợ năng lượng để giảm tác động lên người tiêu dùng và doanh nghiệp.
Trong ngắn hạn, diễn biến của giá dầu sẽ phụ thuộc chủ yếu vào tình hình an ninh tại Trung Đông và mức độ gián đoạn nguồn cung.
Nếu căng thẳng quân sự được kiểm soát và tuyến vận chuyển dầu được khôi phục, giá dầu có thể dần ổn định trở lại.
Tuy nhiên, nếu chiến sự tiếp tục leo thang, thị trường năng lượng toàn cầu có thể bước vào một chu kỳ biến động mạnh kéo dài.
Trong bối cảnh đó, nhiều nhà đầu tư đang theo dõi sát sao các diễn biến địa chính trị tại Trung Đông – yếu tố được xem là chìa khóa quyết định tương lai của thị trường dầu mỏ toàn cầu.
