.png){kind=logo}
Tiếng Việt
English
Căng thẳng Trung Đông gia tăng khiến thế giới lo ngạiCăng thẳng quân sự tại Trung Đông đang gia tăng nhanh chóng sau các cuộc tấn công phối hợp của Mỹ và Israel nhằm vào Iran. Trong bối cảnh đó, nhiều quan chức phương Tây bắt đầu đưa ra những cáo buộc rằng Nga có thể đang âm thầm hỗ trợ Tehran phía sau hậu trường.
Những nghi vấn này xuất hiện trong thời điểm rủi ro địa chính trị vốn đã gây áp lực lớn lên thị trường tài chính toàn cầu, đặc biệt là thị trường năng lượng và tâm lý nhà đầu tư. Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu xung đột tiếp tục lan rộng hoặc các cường quốc khác tham gia sâu hơn, hệ lụy có thể lan sang thị trường tài chính, chuỗi cung ứng và quan hệ ngoại giao quốc tế.
Mặc dù Moscow chưa chính thức tham gia vào cuộc xung đột, nhưng các tuyên bố gần đây từ giới chức quốc phòng phương Tây cho thấy vai trò của Nga có thể tinh vi hơn nhưng không kém phần quan trọng.
Theo các quan chức tại Anh, ngày càng có nhiều dấu hiệu cho thấy các chiến thuật quân sự của Iran – đặc biệt là việc sử dụng máy bay không người lái (drone) – có những điểm tương đồng với cách vận hành của quân đội Nga.
Grant Shapps – Bộ trưởng Quốc phòng Anh – cho biết các chiến dịch drone của Iran dường như mang “dấu ấn của Nga”, đặc biệt trong cách triển khai các hệ thống máy bay không người lái trên chiến trường.
Các chuyên gia quân sự đặc biệt chú ý đến cách vận hành của dòng drone Shahed do Iran phát triển. Những loại drone này trước đây đã được Nga sử dụng rộng rãi trong cuộc chiến tại Ukraine, và cách áp dụng chiến thuật của Iran tại Trung Đông hiện nay có nhiều điểm tương đồng đáng chú ý.
Nguồn tin tình báo phương Tây cho rằng sự giống nhau này có thể cho thấy:
Chia sẻ kiến thức kỹ thuật
Hỗ trợ đào tạo chiến thuật
Tư vấn chiến lược dựa trên kinh nghiệm chiến trường
Nếu được xác nhận, sự hợp tác này có thể làm phức tạp thêm tình hình địa chính trị vốn đã rất căng thẳng tại khu vực.
Công nghệ máy bay không người lái đã trở thành yếu tố quan trọng trong chiến tranh hiện đại, đặc biệt trong các cuộc xung đột bất đối xứng.
Iran từ lâu đã đầu tư mạnh vào lĩnh vực này, phát triển các loại drone có khả năng tấn công tầm xa và thực hiện chiến thuật tấn công theo đàn.
Tuy nhiên, các quan chức quốc phòng phương Tây hiện cho rằng một số phương thức triển khai của Iran có nhiều điểm tương đồng với chiến thuật từng được Nga áp dụng tại Đông Âu.
Các chiến thuật đó bao gồm:
Tấn công drone theo nhóm lớn
Bay ở độ cao thấp để tránh radar
Khả năng tấn công mục tiêu ở khoảng cách xa
Những điểm tương đồng này khiến nhiều chuyên gia nghi ngờ rằng Nga có thể đang hỗ trợ Tehran thông qua cố vấn quân sự hoặc chia sẻ kinh nghiệm chiến trường.
Dù chưa có bằng chứng trực tiếp được công bố rộng rãi, nhưng các dấu hiệu này đã khiến các nước NATO đặc biệt quan ngại.
Việc Nga có thể hỗ trợ Iran – dù trực tiếp hay gián tiếp – cũng phù hợp với chiến lược địa chính trị rộng lớn hơn của Moscow nhằm cân bằng ảnh hưởng của phương Tây.
Kể từ khi căng thẳng giữa Nga và phương Tây gia tăng sau cuộc chiến tại Ukraine, Moscow đã tăng cường quan hệ với các quốc gia có quan điểm thách thức ảnh hưởng của Mỹ trên trường quốc tế.
Iran là một trong những đối tác như vậy.
Quan hệ hợp tác giữa Nga và Iran đã mở rộng trong nhiều lĩnh vực:
Hợp tác năng lượng
Trao đổi công nghệ quân sự
Phối hợp an ninh khu vực
Các nhà phân tích cho rằng cuộc xung đột tại Trung Đông có thể mang lại cho Nga cơ hội phân tán nguồn lực quân sự và chính trị của phương Tây sang nhiều mặt trận khác nhau.
Tuy vậy, cho đến nay Moscow vẫn chưa đưa ra bất kỳ cam kết quân sự chính thức nào trong cuộc xung đột.
Ngoài yếu tố quân sự, căng thẳng địa chính trị này cũng có thể gây ra nhiều tác động đáng kể đến nền kinh tế toàn cầu.
Các thị trường tài chính thường phản ứng rất nhạy cảm với bất ổn địa chính trị, đặc biệt khi khu vực Trung Đông – trung tâm của nguồn cung năng lượng thế giới – bị ảnh hưởng.
Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng một số hệ quả có thể xuất hiện:
Iran là một trong những quốc gia sản xuất dầu lớn. Nếu xung đột leo thang và làm gián đoạn nguồn cung, giá dầu có thể tăng mạnh.
Giá năng lượng tăng cao thường kéo theo:
Lạm phát toàn cầu tăng
Chi phí sản xuất và vận chuyển cao hơn
Thị trường tài chính biến động mạnh
Trong những giai đoạn bất ổn địa chính trị, dòng tiền thường dịch chuyển sang các tài sản an toàn như:
Vàng
Trái phiếu chính phủ Mỹ
Đồng USD
Những dòng vốn này có thể làm thay đổi đáng kể cục diện của thị trường tài chính.
Nếu các nước phương Tây cho rằng Nga đang hỗ trợ Iran, nhiều quốc gia NATO có thể tăng tốc chi tiêu quốc phòng.
Điều này có thể khiến ngân sách công tại châu Âu và Bắc Mỹ phải điều chỉnh, từ đó ảnh hưởng đến chính sách tài khóa và kinh tế.
Các cáo buộc nhằm vào Nga cũng có thể kéo theo những hệ quả ngoại giao nghiêm trọng.
Nếu các chính phủ phương Tây kết luận Moscow thực sự hỗ trợ Iran, quan hệ giữa Nga và phương Tây có thể tiếp tục xấu đi.
Một số phản ứng ngoại giao có thể xảy ra bao gồm:
Mở rộng các lệnh trừng phạt đối với Nga
Tăng cường hợp tác quân sự trong NATO
Gia tăng hỗ trợ cho Israel và các đồng minh trong khu vực
Những động thái này có thể làm sâu sắc thêm sự chia rẽ địa chính trị toàn cầu vốn đã gia tăng kể từ cuộc xung đột tại Ukraine.
Trong khi đó, Nga có thể tìm cách củng cố quan hệ với các quốc gia không cùng quan điểm với phương Tây, qua đó tái định hình các liên minh quốc tế.
Ở thời điểm hiện tại, các cáo buộc chủ yếu vẫn dựa trên đánh giá tình báo và phân tích quân sự, thay vì bằng chứng công khai rõ ràng.
Tuy nhiên, các nhà hoạch định chính sách và thị trường tài chính đang theo dõi sát diễn biến tình hình.
Nhà đầu tư đặc biệt quan tâm đến:
Biến động giá dầu
Khả năng gián đoạn nguồn cung năng lượng
Nguy cơ leo thang quân sự trong khu vực
Phản ứng ngoại giao của các cường quốc
Bất kỳ sự leo thang nào cũng có thể nhanh chóng thay đổi tâm lý thị trường.
Trong bối cảnh đó, cuộc xung đột hiện nay một lần nữa cho thấy rủi ro địa chính trị vẫn là một trong những yếu tố khó lường nhất đối với nền kinh tế toàn cầu.
