Ngành Tôm Indonesia Dồn Lực Vào Thị Trường Trung Quốc Trước Sức Ép Thuế Quan Từ Mỹ

Từ hơn 16,000 km cách Washington D.C., những tác động của chính sách thuế quan do Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt đang khiến các trang trại tôm tại Indonesia phải thay đổi chiến lược. Nhiều doanh nghiệp nuôi tôm buộc phải tìm hướng đi mới khi xuất khẩu sang thị trường Mỹ — vốn là đầu ra lớn nhất — gặp khó.

Kế hoạch mở rộng bị chững lại vì thuế quan

Tại một trang trại ở Indonesia, chủ cơ sở Denny Leonardo dự định nâng số ao nuôi từ 150 lên 250 trong năm nay. Tuy nhiên, kế hoạch này đã phải hoãn lại khi đơn hàng từ Mỹ giảm mạnh sau lời đe dọa áp thuế hồi tháng 4.

Mặc dù mức thuế mới 19% — đạt được sau thỏa thuận với Washington hồi tháng 7 — thấp hơn nhiều so với mức 32% ban đầu và đã chính thức áp dụng từ tuần này, Leonardo vẫn lo ngại về sức ảnh hưởng lâu dài.

“Mỹ gây áp lực lên xuất khẩu tôm của Indonesia, nên ai cũng muốn tìm cơ hội đa dạng hóa để giảm phụ thuộc”, Leonardo chia sẻ.

Mỹ từng là thị trường chủ lực

Năm ngoái, Mỹ chiếm tới 60% trong tổng kim ngạch xuất khẩu tôm 1,68 tỷ USD của Indonesia. Theo Andi Tamsil, Chủ tịch Hiệp hội Nông dân Nuôi tôm Indonesia, mức thuế 19% có thể khiến xuất khẩu giảm 30% trong năm 2025 so với 2024, đe dọa sinh kế của khoảng một triệu lao động.

Budhi Wibowo, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hải sản Indonesia, cho biết hầu hết khách hàng Mỹ vẫn tạm ngừng mua hàng sau thỏa thuận tháng 7. Ông nhận định mức thuế này khiến Indonesia kém cạnh tranh hơn so với Ecuador — nhà sản xuất tôm nuôi lớn nhất thế giới, chỉ chịu thuế 15%.

Trung Quốc trở thành điểm đến chiến lược

Trước đây, Indonesia ưu tiên bán tôm sang Mỹ vì giá tốt, dù Trung Quốc là nhà nhập khẩu tôm lớn nhất thế giới về sản lượng. Trước khi áp thuế, Trung Quốc chỉ chiếm khoảng 2% xuất khẩu hải sản của Indonesia.

Giờ đây, ngành tôm Indonesia đang tích cực quảng bá sản phẩm tại Trung Quốc. Tháng 6 vừa qua, ông Tamsil dẫn đoàn doanh nghiệp sang Quảng Châu gặp gỡ nhà nhập khẩu, chủ nhà hàng và nền tảng thương mại nông nghiệp. Nhiều chuyến xúc tiến thương mại tương tự đang được triển khai.

“Trung Quốc nhập khoảng 1 triệu tấn tôm mỗi năm. Nếu chiếm được 20% thị phần, đây sẽ là cơ hội khổng lồ cho chúng tôi”, Tamsil nhấn mạnh.

Hướng mở sang nhiều thị trường khác

Ngoài Trung Quốc, Indonesia cũng nhắm tới Trung Đông, Hàn Quốc, Đài Loan và Liên minh châu Âu (EU), đặc biệt khi Jakarta sắp ký kết hiệp định thương mại tự do với Brussels.

Về phần mình, Leonardo tin doanh nghiệp gia đình vẫn có thể vượt qua thách thức, dù tốc độ tăng trưởng sẽ chậm hơn kỳ vọng. “Tôi tin công ty sẽ tồn tại vì cung cầu vẫn còn, nhưng về tăng trưởng thì không thể lạc quan như trước,” anh thừa nhận.