Cuộc gặp trực tiếp đầu tiên giữa Mỹ, Nga và Ukraine kể từ khi xung đột bùng phát đầu năm 2022 đã kết thúc mà không mang lại một thỏa thuận cụ thể nào. Tuy nhiên, cả ba bên đều để ngỏ khả năng tiếp tục đối thoại, trong bối cảnh cộng đồng quốc tế đang theo dõi sát sao mọi tín hiệu có thể mở đường cho một tiến trình hòa bình.
Các cuộc đàm phán kéo dài hai ngày, diễn ra tại Abu Dhabi (Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất – UAE), được đánh giá là bước đi ngoại giao hiếm hoi và mang ý nghĩa biểu tượng lớn, khi lần đầu tiên các bên liên quan trực tiếp ngồi lại với nhau kể từ khi chiến sự nổ ra.
Phát biểu sau khi kết thúc vòng đàm phán hôm 24/1, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết cuộc gặp diễn ra trong không khí “mang tính xây dựng”, dù chưa đạt được bất kỳ thỏa thuận chính thức nào.
“Trọng tâm của các cuộc thảo luận là những yếu tố khả thi để chấm dứt chiến sự”, ông Zelensky viết trên mạng xã hội X.
Theo nhà lãnh đạo Ukraine, phía Mỹ đã đưa ra các đề xuất liên quan đến những cách thức tiềm năng nhằm chính thức hóa một lộ trình kết thúc xung đột, cũng như các điều kiện cần thiết để tiến trình này có thể diễn ra.
Dù vậy, những khác biệt cốt lõi giữa các bên, đặc biệt là vấn đề lãnh thổ và bảo đảm an ninh, vẫn chưa được thu hẹp đủ để tiến tới một thỏa thuận.
Một quan chức Mỹ giấu tên tiết lộ rằng Washington đã trình bày các cơ chế đảm bảo an ninh dành cho Ukraine, được đánh giá là “rất mạnh mẽ” so với các đề xuất trước đây.
Theo nguồn tin này, các cơ chế trên đã được phía Ukraine, các cố vấn an ninh quốc gia của nhiều nước châu Âu, cũng như NATO xem xét. Tổng thư ký NATO Mark Rutte cũng được cho là đã bày tỏ quan điểm rằng chưa từng thấy một khuôn khổ đảm bảo an ninh nào có mức độ ràng buộc tương tự.
Tuy nhiên, quan chức Mỹ không tiết lộ chi tiết nội dung cụ thể của các đề xuất, trong bối cảnh đây vẫn là vấn đề cực kỳ nhạy cảm, liên quan trực tiếp đến cán cân quyền lực và an ninh tại châu Âu.
Trước khi cuộc gặp diễn ra, Điện Kremlin đã nhiều lần nhấn mạnh rằng Nga chỉ sẵn sàng chấm dứt xung đột nếu Ukraine rút khỏi các khu vực còn kiểm soát tại vùng Donbass.
Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 23/1 khẳng định Moskva vẫn kiên định với lập trường này, coi đây là điều kiện tiên quyết cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.
Trong khi đó, Nga cho biết họ vẫn ưu tiên một giải pháp ngoại giao, nhưng sẽ tiếp tục theo đuổi các mục tiêu quân sự nếu tiến trình đàm phán tiếp tục rơi vào bế tắc.
Ở chiều ngược lại, Tổng thống Zelensky tiếp tục khẳng định Ukraine sẽ không chấp nhận nhượng lại bất kỳ vùng lãnh thổ nào mà Kiev hiện đang kiểm soát.
Lập trường này cũng nhận được sự ủng hộ rộng rãi trong nước. Các cuộc thăm dò dư luận gần đây cho thấy đa số người dân Ukraine phản đối mạnh mẽ việc từ bỏ lãnh thổ để đổi lấy hòa bình, coi đây là lằn ranh đỏ không thể vượt qua.
Điều này khiến tiến trình đàm phán trở nên đặc biệt phức tạp, khi cả hai bên đều coi vấn đề lãnh thổ là lợi ích cốt lõi.
UAE – quốc gia chủ nhà của cuộc hòa đàm – cho biết các cuộc thảo luận diễn ra trong “bầu không khí tích cực và mang tính xây dựng”. Các nhà đàm phán đã tập trung vào những biện pháp xây dựng lòng tin, cũng như những vấn đề còn tồn đọng trong khuôn khổ kế hoạch hòa bình do Tổng thống Mỹ Donald Trump đề xuất.
Theo các nhà quan sát, việc UAE đứng ra làm trung gian phản ánh vai trò ngày càng gia tăng của quốc gia Trung Đông này trong các vấn đề ngoại giao toàn cầu, đặc biệt là các xung đột có tác động lớn đến kinh tế và an ninh quốc tế.
Quan chức Mỹ giấu tên cho biết các bên dự kiến sẽ có thêm một vòng thảo luận vào ngày 1/2, cũng tại Abu Dhabi. Sau đó, các cuộc đối thoại có thể tiếp tục được tổ chức tại Moskva hoặc Kiev, tùy thuộc vào tiến triển và thiện chí của các bên.
“Các bên thể hiện sự tôn trọng lẫn nhau trong phòng họp, bởi tất cả đều thực sự muốn tìm kiếm một giải pháp”, nguồn tin này cho biết.
Dù chưa có bước đột phá, việc duy trì kênh đối thoại trực tiếp được coi là tín hiệu tích cực, trong bối cảnh xung đột kéo dài đang gây tổn thất nghiêm trọng cho kinh tế toàn cầu, chuỗi cung ứng và an ninh năng lượng.
Xung đột Nga – Ukraine không chỉ là vấn đề khu vực, mà còn có ảnh hưởng sâu rộng đến thị trường năng lượng, lương thực và tài chính toàn cầu. Bất kỳ tín hiệu hạ nhiệt nào cũng đều được giới đầu tư và các chính phủ theo dõi chặt chẽ.
Việc Mỹ, Nga và Ukraine nối lại đối thoại trực tiếp, dù chưa đạt thỏa thuận, vẫn được đánh giá là bước đi cần thiết để tránh nguy cơ leo thang và tạo nền tảng cho một giải pháp lâu dài trong tương lai.
Các chuyên gia nhận định con đường dẫn tới hòa bình vẫn còn rất dài và đầy chông gai. Những khác biệt sâu sắc về lãnh thổ, an ninh và trật tự khu vực khiến khả năng đạt được thỏa thuận toàn diện trong ngắn hạn là không cao.
Tuy nhiên, việc các bên đồng ý tiếp tục đàm phán cho thấy cánh cửa ngoại giao vẫn chưa khép lại – một yếu tố quan trọng trong bối cảnh thế giới đang cần sự ổn định hơn bao giờ hết.
.png){kind=logo}
Tiếng Việt
English
